Server Bedi’den Bir Hayalet Tefrikası: Kızlar ve Yıldızlar – Metin Savaş
Peyami Safa’nın Server Bedi müstearıyla kaleme almış olduğu çok sayıdaki romanlardan biri Kızlar ve Yıldızlar adını taşımaktadır. Bu roman Hafta dergisinin 31 Ağustos 1951’deki 101. sayısı ile 15 Şubat 1952’deki 125. sayısı arasında tefrika edilmiştir.[i] Kızlar ve Yıldızlar tefrika edilişinden neredeyse yetmiş yıl sonra ilk defa Ötüken Neşriyat tarafından yayımlanmıştır. Tefrika geleneğine uygun olarak popüler […]
Peyami Safa ve Doğu-Batı Gerçeği – M. Halistin Kukul
Osmanlı-Türk Cihân Devleti’nin ‘çöküş dönemi edebiyatı’nın bu kadar güçlü ve temeli sağlam oluşunun sebebini bir türlü anlamış değilim. Son yetmiş senesini, iç çekişmeler, dış emperyal güçlerin saldırıları ve “Hasta Adam” yaftasıyla ‘çöküş’e direnmeyle geçiren koca bir imparatorluk, bu kadar muhteşem edebiyata nasıl sâhip oldu, hayret ederim. Bunlardan; Mehmet Âkif Ersoy, Yahya Kemal, Beyatlı, Ali Fuat […]
Peyami Safa ve Türk İnkılâbına Bakışlar Üzerine – Doç. Dr. Hakan Değirmenci
Gözlerimi yumuyorum. Onunla aramızdaki mesafe küçülüyor ve dünyama doluyor. Acaba Peyami Safa bize ne fısıldar uzaklardan, o günlerden günümüze neler anlatır. Nasıl anlamalıyız, oradan nasıl bir ders çıkarmalıyız?.. Peyami Safa 1899 İstanbul’unda dünyaya gelmiş. Babası tanınmış bir aileye mensup, annesi de öyle. İsmini Tevfik Fikret koymuş. Çocukluk yılları Abdülhamid istibdadına, ilk gençlik yılları Balkan […]
Kurguda Aradı Yazılarında Buldu – Doç. Dr. Canan Olpak Koç
Peyami Safa, romancılığı kadar gazeteci kimliğiyle de var olabilmiş nadir yazarlardandır. Yazar ve şairlerde çoğu zaman bu özelliklerinden birinin diğerine galip geldiğini edebiyat tarihleri yazar. Hatta zaman zaman yazarının bizzat kendi iddiaları ya da tanımlamaları bile anılma yönünü değiştiremez. Ancak Peyami Safa’da öyle olmamış hangi yönünden bahsetmeye başlansa diğerine fırsat kalmadan koskoca bir sayfa […]
Peyami Safa’nın Hikâyelerinde Konu ve Karakterler – Prof. Dr. Aliye Uslu Üstten
Dokuz yaşından itibaren hastalıklarla mücadele eden ve on üç yaşında hayatını kazanmak zorunda kalan Peyami Safa, on dokuz yaşına kadar bir taraftan kendini yetiştirmeye çalışır, diğer taraftan da okullarda öğretmenlik yapar. Çocuk yaşta omuzlarına böylesine güç bir sorumluluk yüklenen yazarın, evin geçimini sağlamak için çok okumak ve yazmak zorunda kalması, yaşadığı bu zorluklar onun erken […]
Peyami Safa’nın Şimşek Adlı Romanı – Prof. Dr. Nurullah Çetin
Giriş: Şimşek (1923) romanı derin, yoğunluklu bir psikolojik çözümleme romanı olduğu kadar medeniyet değişiminin trajedisini de verir. Yüzey yapıda bir aile faciası yer alırken derin yapıda kültürel kırılmalar sonucu ortaya çıkan çok önemli psikolojik çözümlemeler ve medeniyet karşılaştırmaları sergilenir. Özellikle şüphe, vehim, hastalıklı bağımlılık, iradesizlik, tereddüt, ihtiras gibi duygular derinlikli olarak irdelenmiştir. Romanın Kısa Özeti: […]
Bana Adını Söyle – Doç. Dr. Şeyma Büyükkavas Kuran
Çok yönlü bir yazar olan Peyami Safa, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında romancılığı ve fikir adamı kimliği ile öne çıkar. Fikri yazılarında işlediği konular onun romanlarında kurmacanın sınırları dâhilinde tekrar işlenir. Yazarın temel sorunu modernleşmedir. Türk milletinin Tanzimat’tan beri yaşadığı kültür çatışması dolayısıyla Doğu ile Batı, mana ve madde arasında kalışı ve bu ikiliğin doğurduğu buhranı […]
Edebice 34. Sayı
Edebice 34. sayı Peyami Safa dosyası ile çıktı. Dosyada Prof. Dr. Nurullah Çetin, Prof. Dr. Aliye Uslu Üstten, Doç. Dr. Şeyma Büyükkavas Kuran, Doç. Dr. Hakan Değirmenci, Doç. Dr. Canan Olpak Koç, Metin Savaş, M. Halistin Kukul, Dr. Ersin Bayram, Mediha Mangır, Zeynep Feyza Erdoğan, M. Hayati Özkaya ve Sabit Bayar’ın yazıları yer alıyor. Dönemin […]
Edebice 33. Sayı Çıktı
Edebice 33. sayı okurlarıyla buluşuyor. Kış 2023 sayımız Kahramanmaraş merkezli iki deprem sebebiyle gecikmeli olarak yayımlandı. 33. sayımızın dosya konusu “Seçim ve Edebiyat”. Dergimizin Genel Yayın Yönetmeni Yaşar Vural taktimde şunları söylüyor: Yeni bir yıl ve yeni bir sayıyla huzurunuzda olmaktan mutluyuz. Ne var ki bu mutluluğumuz dergimizin hazırlığını yaptığımız sırada Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan […]
Bir Okyanus Türküsü yahut Bir Gurbet Serencamı – Oğuzhan Karaduman
Türküler… Bazen dert ortağıdır bazen yürek sızısıdır. Milletimiz neyi var neyi yok işlemiştir türkülerine. Yöresi ezgisi fark etmez. Bir notası bir dizesi insanı alır ve başka bir âlemin eşiğine getirir. Bu eşikten geçenler bilirler ki türküler Türk’ün en samimi hâlidir. Türküsü olmayan köy, kasaba yoktur. Bu yazımızda üstat Faruk Nafiz Çamlıbel’in deyimiyle bir çiçek dermeden […]